Administrator cmentarza jest Twoim konkurentem i pobiera od Ciebie opłaty, a siebie zwalnia? – mamy rozwiązanie
Prowadzisz zakład pogrzebowy. Lokalny administrator cmentarzy komunalnych (który sam też świadczy usługi pogrzebowe) każe Ci płacić za wjazd, zezwolenia, kaucje, a nawet za otwarcie kaplicy. Siebie tymi opłatami nie obciąża. Czy to legalne? W ocenie naszej kancelarii – nie.
Pomagamy zakładom pogrzebowym w całej Polsce (biura w Krakowie i Warszawie) odzyskać bezpodstawnie pobrane opłaty i zakończyć nieuczciwe praktyki.
Problem – jak to wygląda w praktyce?
W jednym z polskich miast gmina wydzierżawiła cmentarze komunalne lokalnemu zakładowi pogrzebowemu (nazwijmy go „Operatorem”). Operator stał się administratorem cmentarzy. I zaczął pobierać od konkurencyjnych firm opłaty m.in. za:
- wjazd na cmentarz w celu pochówku,
- wjazd w celu budowy lub remontu nagrobka,
- wydanie zezwolenia na pochówek / na budowę nagrobka,
- kaucję porządkową,
- „koszty prowadzenia własnej działalności” (utrzymanie cmentarzy),
- przyjazd w celu otwarcia kaplicy cmentarnej.
Kluczowe: Operator nie pobiera tych opłat od samego siebie, choć świadczy te same usługi pogrzebowe.
Dlaczego to jest niezgodne z prawem?
- Brak podstawy prawnej dla większości opłat
Zgodnie z orzecznictwem (m.in. wyrok WSA w Olsztynie z 3.10.2024 r., II SA/Ol 621/24) gmina może pobierać tylko opłaty bezpośrednio związane z pochówkiem. Opłaty za wjazd, zezwolenia, kaucje czy „koszty prowadzenia działalności” są bezpodstawne.
- Nadużycie pozycji dominującej (ustawa o ochronie konkurencji)
Operator ma pozycję dominującą (monopol na administrowanie cmentarzami + 70–90% lokalnego rynku usług pogrzebowych). Różnicuje warunki: grupa A (on sam) – nie płaci, grupa B (konkurencja) – płaci wszystkie opłaty. To narusza art. 9 ust. 2 pkt 7 uokik (podział rynku według kryteriów podmiotowych).
Konsekwencje: Prezes UOKiK może nałożyć karę do 10% obrotu Operatora i nakazać zaniechanie praktyki.
- Czyn nieuczciwej konkurencji (art. 15 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji)
Praktyka utrudnia dostęp do rynku – konkurencja jest sztucznie droższa.
Co możesz zyskać, działając z nami?
- Zwrot bezpodstawnie pobranych opłat (w tym za kilka lat wstecz – roszczenia przedawniają się co do zasady po 3 latach, ale liczy się moment dowiedzenia się o szkodzie).
- Zaniechanie praktyki – sąd lub Prezes UOKiK może zakazać dalszego pobierania opłat.
- Odszkodowanie – jeśli poniosłeś rzeczywistą stratę.
- Zabezpieczenie na przyszłość – klauzula antymonopolowa w umowie z administratorem.
Jakie kroki podejmujemy?
- Analiza umowy i cenników – sprawdzamy, które opłaty są bezpodstawne.
- Przedsądowe wezwanie – żądamy zwrotu nienależnie pobranych kwot i zaniechania praktyk.
- Zawiadomienie do Prezesa UOKiK – o nadużycie pozycji dominującej.
- Skarga do sądu administracyjnego – na zarządzenia Burmistrza (jeśli to one ustalają cennik).
- Pozew cywilny – o zwrot bezpodstawnego wzbogacenia oraz o zaniechanie czynów nieuczciwej konkurencji.
W większości przypadków już samo wezwanie + zawiadomienie do UOKiK powoduje, że operator wycofuje się z praktyki i proponuje ugodę.
Przykład z naszej praktyki (anonimizowany)
Zakład pogrzebowy z miasta powyżej 100 tys. mieszkańców płacił przez 2 lata ok. 25 000 zł dodatkowych opłat (wjazdy, kaucje, zezwolenia). Operator – ten sam co administrator cmentarza. Wysłaliśmy wezwanie, złożyliśmy zawiadomienie do UOKiK. Po 3 miesiącach operator zwrócił wszystkie opłaty i zmienił regulamin. Nasz klient odzyskał płynność i zaczął konkurować na równych zasadach.
FAQ (w skrócie)
Czy administrator może pobierać opłatę za wjazd na cmentarz?
Nie – tylko opłaty związane bezpośrednio z pochówkiem.
Czy grozi mu kara?
Tak – do 10% obrotu od Prezesa UOKiK.
Czy gmina też odpowiada?
Tak, jeśli nie kontroluje przestrzegania umowy i przepisów konkurencji.
Czy przedawnienie nie wyklucza roszczeń?
Roszczenia o bezpodstawne wzbogacenie przedawniają się po 3 latach od dnia, kiedy dowiedziałeś się o szkodzie. W praktyce można objąć nawet 2–3 lata wstecz.
Potrzebujesz pomocy?
Nie czekaj, aż konkurent zniszczy Twój biznes cenowo. Odzyskaj kontrolę nad rynkiem.
📞 Kraków: +48 12 428 11 40
📞 Warszawa: +48 22 257 14 85
✉️ e-mail: office@kancelaria-rakoczy.pl
Pełny opis tej sprawy(case study) z rozbudowaną analizą przepisów i orzecznictwa sądowego znajdziesz w naszym artykule eksperckim na www.rakoczy.com.pl
